دانشگاه کاشان حدیث پژوهی 2008-6547 12 2 2020 11 21 Research in Validating of "sharr al-'ulamā man jālasa al-umarā wa khayru al-umarā man jālasa al-'ulamā" Hadith کاوشی در اعتبارسنجی حدیث «شَرُّ الْعُلَمَاءِ مَنْ جَالَسَ الْأُمَرَاءَ وَ خَیرُ الْأُمَرَاءِ مَنْ جَالَسَ الْعُلَمَاء» 223 246 111264 10.22052/12.2.10 FA احمد قرائی سلطان‌آبادی دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان Journal Article 2021 02 07 In the position of examining any hadith, the occasion of producing of that hadith must be proven from the infallible and its text must also express an epistemological principle or correct beliefs or a practical and moral solution. This hadith, which expresses a special form of scholars' relationship with the governor, appeared in the form of a social tradiion discourse almost from the end of the first century AH, and was especially popular among classes of Sufis, ascetics and famous preachers such as Fudhail ibn 'Ayyāz and Salma ibn Dīnār. Through the method of historical analysis, it was found that this hadith has been quoted in the sources of the fourth and fifth centuries AH without Isnad and has not been mentioned in the primary sources of the hadith of the two sects, only hadiths close to its content have been mentioned. It is possible that this lack of transmitting was influenced by the fierce opposition of the jurists to the Sufis, and that for muslim jurists, the presence and return of scholars to the court of the governors could pave the way for the realization of people's rights, rejection of oppression and establishment of sharia limits and the like. در مقام بررسی هر حدیثی می‌بایست زمینۀ صدور آن حدیث از معصوم محرز گردد و متن آن نیز یک اصل معرفتی یا عقیده‌ای درست یا راهکاری عملی و اخلاقی را بیان کند. حدیث مورد نظر که بیانگر صورت خاصی از ارتباط عالمان با حاکمان است، تقریباً از اواخر قرن اول هجری در قالب یک گفتمان روایی اجتماعی ظهور و به‌طور خاص در نزد طبقاتی از صوفیان و زهاد و وعاظ معروفی چون فضیل بن عیاض و سلمه بن دینار رواج داشت. با روش تحلیل تاریخی مشخص شد که حدیث بدون سند در منابع قرن چهارم و پنجم هجری نقل شده و در منابع اولیۀ حدیث فریقین اشاره‌ای به آن نشده است، فقط احادیثی نزدیک به مضمون آن را آورده‌اند. احتمال می‌رود این عدم نقل تحت‌تأثیر مخالفت‌های شدید فقها با صوفیان بوده باشد و اینکه برای فقیهان مسلمان، حضور و مراجعۀ عالمان به دربار حاکمان می‌تواند زمینه‌ساز احقاق حقوق مردم، ردّ مظالم و اقامۀ حدود شرعی و مانند آن باشد. https://s-hadith.kashanu.ac.ir/article_111264_2e1d7cb2c08abceabb54304e61915dd4.pdf