دانشگاه کاشان حدیث پژوهی 2008-6547 مقالات آماده انتشار 2026 06 16 A Comparative Analysis of the Authenticity and Religion of "Amr ibn Abdullah Abu Ishaq Suba'i Hamadani" from the Perspective of the Two Sects واکاوی تطبیقی وثاقت و مذهب «عمرو بن عبدالله؛ ابواسحاق سبیعی همدانی» از منظر فریقین 115552 10.22052/hadith.2026.258177.1653 FA عبدالمجید علیمحمدی دانش آموخته سطح چهار. فقه و اصول. حوزه علمیه. قم. ایران کریم علی محمدی استادیار. گروه علوم قرآن و حدیث. دانشگاه شهید مدنی آذربایجان. تبریز. ایران Journal Article 2025 12 21 The character of the narrators of hadiths is one of the most challenging issues in the science of Rijal. One of the most challenging figures about whom Sunni and Shiite Rijalians have expressed different opinions is Amr ibn Abdullah Abu Ishaq Suba'i Hamadani. His authentication or weakening is of great importance in adhering to the narrations transmitted from him. The present article seeks to analyze the Hamadani sect and his Rijalian character. Considering the narrations of the owners of Sahih Seth from him, Sunni Rijalians have criticized and modified his character and all unanimously considered Abu Ishaq Hamadani to be a Shiite narrator, and some have taken fanatical positions against him. However, Shiite Rijalians have disagreed about Hamadani. Some have introduced him as Sunni and weak, others as Sunni and trustworthy, and still others have introduced Abu Ishaq as Shiite and trustworthy. The following article, using a descriptive-analytical method and collecting data using a library and software method, after a comparative study of the opinions of the scholars of both sects and investigating the points of commonality and difference between the two views, concludes that the reason for Hamadani's weakening by Sunnis is his Shiiteness. There are also conflicting opinions among Shiite scholars that can be resolved by two approaches: citing external and internal sources.Allama Majlisi, Sharaf al-Din, Shubayri, Subhani, Milani, and others consider Abu Ishaq to be Shiite and trustworthy. In addition, by analyzing the textual material of Hamadani, the assumption that he was a Sunni is very unlikely شخصیت شناسی راویان احادیث از پر چالش‌ترین مسائل علم رجال است. یکی از شخصیت‌های پر چالش که رجالیان سنی و شیعه درباره او، آراء گوناگونی مطرح کرده‌اند، عمرو بن عبدالله ابو اسحاق سبیعی همدانی است. توثیق یا تضعیف وی اهمیت بسزایی در تمسک به روایات منقول از او دارد. نوشتار حاضر در پی واکاوی مذهب همدانی و شخصیت رجالی او است. با توجه به نقل صاحبان صحاح سته از او، رجالیان سنی به جرح و تعدیل شخصیت او پرداخته و همگی بالاتفاق، ابو اسحاق همدانی را از روایان شیعه دانسته و برخی بر ضد او موضع گیری‌های متعصبانه‌ای کرده‌اند. اما رجالیان شیعه در مورد همدانی دچار اختلاف شده‌اند. برخی وی را سنی و ضعیف، برخی دیگر، سنی و ثقه و برخی دیگر ابو اسحاق را شیعه و ثقه معرفی کرده‌اند. نوشتار پیش رو با روش توصیفی تحلیلی و گرد آوری داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای و نرم افزاری، پس از بررسی تطبیقی آراء رجالیان فریقین و استقصای نقاط اشتراک و افتراق دو دیدگاه، به این نتیجه می‌رسد که علت تضعیف همدانی توسط اهل سنت، شیعه بودن او است. میان رجالیان شیعه نیز تضارب آرائی در گرفته که با دو راهکار استناد به مرحجات بیرونی و درونی قابل حل است. علامه مجلسی، شرف الدین، شبیری، سبحانی، میلانی و ... ابو اسحاق را شیعه و ثقه می‌دانند. در ضمن با تحلیل متنی منقولات همدانی، فرض سنی بودن او بسیار بعید است، زیرا او راوی روایت اصول و مبانی تشیع، همچون: حدیث غدیر، ثقلین، سدّ الابواب، خالی نبودن زمین از حجت و ... است.