بررسی دلالی روایات فریقین در مورد حوض کوثر و ویژگی‌های آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه قم، قم، ایران

2 استادیار گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران، (نویسنده مسئول)

3 مربی گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

چکیده

متون دینی شیعه و اهل‌سنت دربرگیرندۀ معارف عمیقی دربارۀ «حوض کوثر» است. بررسی تطبیقی این متون برای شناخت این آموزۀ دینی که یکی از معارف عمیق اسلام است، ضروری است؛ ازاین‌رو، این نوشتار با روش توصیفی‌تحلیلی به تبیین، تحلیل و تطبیق دیدگاه شیعه و اهل‌سنت در مورد اصل وجود «حوض کوثر» و ویژگی‌های آن پرداخته ‌است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که از منظر فریقین، اصل وجود «حوض کوثر» تواتر معنوی دارد و این حوض در قیامت پس از «صراط» قرار دارد و ساقی آن امام علیt است. حوض کوثر دارای وسعت بسیاری زیادی است و جام‌های بی‌شماری در اطراف آن وجود دارد، زیرا افراد بسیاری برای نوشیدن از آب حوض به این موقف وارد می‌شوند و این نشان‌دهندۀ موفقیت بسیار زیاد پیامبر اکرم2 در هدایت انسان‌هاست؛ زیرا موقف حوض کوثر در قیامت، درحقیقت ظهور و تجلی دریافت هدایت در دنیاست و کسانی که در دنیا مسیر هدایت الهی را دنبال کرده‌اند، به حوض کوثر وارد می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Semantic Analysis of Hadiths from Both Sects (Shia and Sunni) Regarding the Pool of Kawthar and Its Characteristics

نویسندگان [English]

  • Reza Noroozi 1
  • Meisam Doostmohammadi 2
  • Khodadad Salari Salajegheh 3
1 Associate Professor, Department of Islamic Studies, University of Qom, Qom, Iran
2 Assistant professor, Department of Islamic Education, Farhangian University, Tehran, Iran, (Corresponding Author)
3 Instructor, Department of Islamic Education, Farhangian University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Introduction
One of the important issues in examining eschatology and its dimensions is the matter of the stations of resurrection at which human beings undergo reckoning. In the hadith sources of both sects, numerous hadiths exist regarding approximately fifty stations on the Day of Resurrection, some of which are merely mentioned by name without detailed information. However, one station about which numerous hadiths describing its attributes and characteristics have been reported in detail is the station of the "Pool of Kawthar." According to these hadiths, the Noble Prophet (pbuh) will be stationed on the Day of Resurrection beside the Pool of Kawthar alongside the Quran and the Ahl al-Bayt (pbuh), and the believers and inhabitants of paradise will enter and drink from the water of this pool, which is one of the important divine blessings. Both Shia and Sunni traditions have acknowledged the Pool of Kawthar as one of the important stations of resurrection, and various materials exist in the books of both sects regarding the reality and characteristics of this pool, the examination and analysis of which is of considerable importance.
Materials and Methods
This research has employed a descriptive-analytical method with a comparative approach to examine the hadiths of both sects regarding the "Pool of Kawthar." In the first step, verses and traditions related to the "Pool of Kawthar" were collected from primary hadith sources of Shia and Sunni traditions. From Shia sources, books such as al-Kāfī by al-Kulainī, Biḥār al-Anwār by al-Majlisī, al-Iʿtiqādāt by al-Ṣadūq, Baṣāʾir al-Darajāt by al-Ṣaffār, and Tafsīr al-Qummī were examined. From Sunni sources, Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, Ṣaḥīḥ Muslim, Sunan al-Tirmidhī, Musnad Aḥmad ibn Ḥanbal, and other first-tier Sunni hadith books were studied. In these sources, hadiths related to the fundamental existence of the "Pool of Kawthar" and its characteristics were identified and extracted. Subsequently, these hadiths were examined in terms of chain authenticity based on the opinions of hadith scholars from both sects. In the next stage, the content of the hadiths was analyzed from a semantic perspective, and their common and distinctive themes were extracted. To establish the semantic tawātur of the Pool of Kawthar, reference was made to the views and opinions of prominent hadith scholars and scholars from both Shia and Sunni traditions. In examining the characteristics of the Pool of Kawthar, topics such as the pool's location, its water-bearer, its expanse and dimensions, the number of cups, and the quality of its water were analyzed comparatively. Finally, the findings were explained coherently, and conclusions were drawn.
Results and Findings
The findings of this research demonstrate that the fundamental existence of the "Pool of Kawthar" possesses semantic tawātur in the hadith sources of both sects. In Shia sources, the Ḥadīth al-Thaqalayn, whose authenticity is agreed upon by Shia scholars, explicitly refers to the existence of the Pool of Kawthar. In Sunni sources as well, numerous hadiths from more than sixty companions have been narrated regarding the "Pool of Kawthar," which have been compiled in Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, Ṣaḥīḥ Muslim, and other first-tier hadith books. Prominent Sunni scholars such as Ibn ʿAbd al-Barr, Qāḍī ʿIyāḍ, al-Nawawī, Abū al-ʿAbbās al-Qurṭubī, Ibn Ḥajar al-ʿAsqalānī, Ibn Kathīr, and others have considered the existence of the Pool of Kawthar to be mutawātir and have deemed belief in it obligatory for every accountable person. Regarding the location of the Pool of Kawthar, most Sunni scholars believe that this pool is situated after the Ṣirāṭ and cite hadiths in which the Noble Prophet mentioned the meeting place with the companions first at the station of the Ṣirāṭ, then the scale, and then the pool. Furthermore, considering that the pool's source originates from the rivers of paradise and the Ṣirāṭ is positioned over the fire of hell, the pool must be after the Ṣirāṭ so that the rivers of paradise can flow into it. According to hadiths present in the sources of both sects, the water-bearer of the Pool of Kawthar is the Commander of the Faithful, ʿAlī (as). In Shia sources, hadiths have been narrated from Imam al-Riḍā (as) and Imam ʿAlī (as) that the Noble Prophet (pbuh) requested from God that Imam ʿAlī (as) quench the community from the pool. In Sunni sources as well, similar hadiths have been narrated that introduce Imam ʿAlī (as) as the water-bearer of the Pool of Kawthar, and there also exist hadiths indicating that Imam ʿAlī (as) drives away hypocrites and disbelievers from the pool. Regarding the expanse of the Pool of Kawthar, numerous hadiths exist in the sources of both sects that describe the pool's length and width as equivalent to the distance between various cities such as Ṣanʿāʾ and Aylah, Mecca and Jerusalem, ʿUmmān and Aylah, and the like. Despite apparent differences in these hadiths, scholars of both sects believe that the purpose of mentioning these distances is to approximate the immense expanse of the Pool of Kawthar to the minds of the audience, not to determine its precise dimensions. Additionally, the hadiths state that the pool's length and width are equal to each other; that is, the pool is square in shape.
Conclusion
From the totality of the examinations conducted, it can be concluded that the Pool of Kawthar, from the perspective of both Shia and Sunni traditions, possesses semantic tawātur and is located after the Ṣirāṭ on the Day of Resurrection. Its cupbearer is Imam ʿAlī (as). This pool possesses an extremely vast expanse and countless cups numbering as many as the stars of the sky exist around it, so that the very large number of individuals who enter to drink from the pool's water may be quenched, which indicates the extremely great success of the Noble Prophet (pbuh) in guiding humanity. The findings of this research indicate that the station of the Pool of Kawthar on the Day of Resurrection is in fact the manifestation and epiphany of receiving guidance in the world, and those who have followed the path of divine guidance in the world and have followed the Prophet (pbuh), the Quran, and the Ahl al-Bayt (as) will enter the Pool of Kawthar and attain the elevated degrees of monotheism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kawthar
  • Pool of Kawthar (Ḥawḍ al-Kawthar)
  • Doomsday (Qiyāmah)
  • resurrection
  • Sunni
  • Shia

مراجع

قرآن کریم.
آجُرِّی، محمد بن الحسین. (۱۴۲۰ق). الشریعة. ریاض: دارالوطن.
ابن‌أبی‌شیبة، عبدالله بن محمد. (۱۴۰۹ق). المصنف فی الأحادیث و الآثار. ریاض: مکتبة الرشد.
ابن‌ابی‌عاصم، ابوبکر. (۱۴۰۰ق). السنة. بیروت: المکتب الإسلامی.
ابن‌ادریس، محمد. (۱۴۱۰ق). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. قم: النشر الاسلامی.
ابن‌بابویه، محمد بن على. (۱۳۶۲ش). الخصال. قم: جامعۀ مدرسین.
ابن‌بابویه، محمد بن على. (۱۳۷۶ش). الأمالی. تهران: کتابچى.‏
ابن‌بابویه، محمد بن على. (۱۳۷۸ق). عیون أخبار الرضاt. تهران: نشر جهان.
ابن‌بابویه، محمد بن على. (۱۳۹۵ق). کمال الدین و تمام النعمة. تهران: اسلامیه.
ابن‌بابویه، محمد بن على. (۱۴۱۴ق). اعتقادات الإمامیه. قم: کنگرۀ شیخ مفید.
ابن‌حبان، محمد. (۱۴۰۸ق). الإحسان فی تقریب صحیح ابن‌حبان. ترتیب و تنظیم علی بن بلبان الفارسی. تحقیق و تخریج شعیب الأرنؤوط. بیروت: مؤسسة الرسالة.
ابن‌حنبل، احمد. (۱۴۰۳ق). فضائل الصحابة. بیروت: مؤسسة الرسالة.
ابن‌حنبل، احمد. (۱۴۲۱ق). مسند. تحقیق شعیب الأرنؤوط. بیروت: الرسالة.
ابن‌سری، هَنَّاد. (۱۴۰۶ق). الزهد. کویت: دارالخلفاء للکتاب الإسلامی.
ابن‌عبدالبر، یوسف بن عبدالله. (۱۳۸۷ق). التمهید لما فی الموطأ من المعانی والأسانید. مغرب: وزارة الأوقاف.
ابن‌کثیر، محمد بن اسماعیل. (۱۴۱۸ق). البدایة و النهایة. بیروت: دار هجر.
ابن‌ماجة، محمد بن یزید. (۱۴۳۰ق). السنن. تحقیق شعیب الأرنؤوط. بیروت: دار الرسالة العالمیة.
ابن‌مبارک، ابوعبدالرحمن. (۱۴۲۵ق). الزهد والرقائق. بیروت: دارالکتب العلمیة.
ابن‌منده، محمد بن اسحاق. (۱۴۰۶ق). الإیمان. تحقیق علی بن محمد الفقیهی. بیروت: مؤسسة الرسالة.
ابن‌منظور، محمد. ‏(۱۴۱۴ق). لسان العرب. بیروت: دارالفکر.
ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم. (بی‌تا). الکافی فی الفقه. اصفهان: مکتبة الإمام أمیرالمؤمنینt.
ابوداود، سلیمان بن داود. (۱۴۱۹ق). مسند أبی داود الطیالسی. مصر: دار هجر.
ابونعیم، احمد بن عبدالله. (۱۴۱۰ق). تاریخ أصبهان. بیروت: دارالکتب العلمیة.
‏ابونعیم، احمد بن عبدالله. (۱۴۱۹ق). معرفة الصحابة. ریاض: دارالوطن.
ابویعلى، احمد بن علی. (۱۴۰۴ق). مسند. دمشق: دارالمأمون للتراث.
بخاری، محمد. (۱۴۲۲ق). صحیح البخاری. بیروت: دار طوق النجاة.
براک، عبدالرحمن بن ناصر. (۱۴۲۹ق). شرح العقیدة الطحاویة. ریاض: دار التدمریة.
بزار، احمد بن عمرو. (۱۹۸۸م). مسند البزار (البحر الزخار). تحقیق محفوظ الرحمن زین الله و دیگران. مدینه منوره: مکتبة العلوم والحکم.
بشوی، محمدیعقوب. (۱۳۹۶ش). بررسی تطبیقی روایات تفسیری فریقین دربارۀ کوثر. مجلۀ مطالعات تطبیقی قرآن و حدیث، شمارۀ ۸، ۴۴-۶۱.
بیهقی، ابوبکر. (۱۴۰۶ق). البعث و النشور. بیروت: مرکز الأبحاث الثقافیة.
ترمذی، محمد بن عیسى. (۱۳۹۵ق). سنن الترمذی. مصر: مکتبة البابی.
تستری، نورالله. (۱۴۰۹ق). إحقاق الحق و إزهاق الباطل. قم: مکتبة آیة الله المرعشی.
تفتازانی، سعدالدین. (۱۴۰۸ق). شرح العقائد النسفیه. قاهره: مکتبة الکلیات الازهریة.
جمعی از نویسندگان. (۱۳۷۵ش). دانشنامۀ جهان اسلام. تهران: بنیاد دائرةالمعارف اسلامی.
حاکم نیشابوری، ابوعبدالله. (۱۴۱۱ق). المستدرک على الصحیحین. بیروت: دارالکتب العلمیة.
حربی، ابراهیم بن اسحاق. (۱۴۰۵ق). غریب الحدیث. مکه مکرمه: جامعة أم القرى.
حسینی طهرانی، محمدحسین. (۱۴۲۷ق). معادشناسی. مشهد: نور ملکوت قرآن.
حویزى، عبد على بن جمعه. (۱۴۱۵ق). تفسیر نورالثقلین. قم: اسماعیلیان.
حیدری، ندیم حسین. (۱۳۹۷ش). پژوهشی در بررسی و تبیین تطبیقی مصداق کوثر از منظر فریقین. دوفصلنامۀ قرآن‌پژوهی حسنا، شمارۀ ۳۵، ۱۳۳-۱۶۴.
خزاز رازى، على. (۱۴۰۱ق). کفایة الأثر فی النصّ على الأئمة الإثنی عشر. قم: بیدار.‏
خفاجی، شهاب‌الدین. (۱۴۲۱ق). نسیم الریاض. بیروت: دارالکتب العلمیه.
خوارزمی، موفق بن احمد. (۱۴۱۱ق). المناقب. تحقیق مالک المحمودی. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
رویانی، محمد بن هارون. (۱۴۱۶ق). مسند الرویانی. قاهره: مؤسسة قرطبة.
زرقانی، محمد بن عبدالباقی. (۱۴۱۷ق). شرح المواهب اللدنیة. بیروت: دارالکتب العلمیة.
سبحانی تبریزی، جعفر. (۱۳۸۷ش). معادشناسی. قم: دارالفکر.
سید مرتضی، علم‌الهدی. (۱۳۹۸ق). الشافی فی الإمامة. مشهد: آستان قدس رضوی.
سیوطی، جلال‌الدین. (۱۴۱۶ق). البدور السافرة. بیروت: دارالکتب العلمیه.
‏شفیق، سرمد فؤاد. (۲۰۱۴م). أحادیث الحوض المورود فی الصحاح الستة دراسة موضوعیة. مجلة الجامعة العراقیة، شمارۀ ۳۲.
صفار، محمد بن حسن. (۱۴۰۴ق). ‏بصائر الدرجات. قم: کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی.‏
صفایى حائرى، على. (۱۳۸۱ش). تطهیر با جارى قرآن. قم: لیلة القدر.
صوفی، عبدالقادر بن محمد. (۱۴۱۳ق). مرویات الصحابة فی الحوض و الکوثر. مدینه: مکتبة العلوم و الحکم.
طبرانی، سلیمان بن احمد. (۱۴۰۵ق). المعجم الصغیر. بیروت: المکتب الإسلامی.
طبرانی، سلیمان بن احمد. (۱۴۱۵ق). المعجم الأوسط. قاهره: دارالحرمین.
طبرانی، سلیمان بن احمد. (بی‌تا). المعجم الکبیر. قاهره: مکتبة ابن تیمیة.
طوسی، محمد بن حسن. (بی‌تا). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
طوسى، محمد بن حسن‏. (۱۴۱۴ق). الأمالی. قم: دار الثقافة.
عبادالبدر، عبدالمحسن. (۱۴۲۳ق). قطف الجنی الدانی. ریاض: دارالفضیلة.
عبدالرزاق، ابوبکر بن همام. (۱۴۱۹ق). تفسیر عبدالرزاق. بیروت: دارالکتب العلمیة.‏
عبد بن حمید، ابومحمد. (۱۴۰۸ق). المنتخب من مسند عبد بن حمید. قاهره: مکتبة السنة.
عسقلانی، ابن‌حجر. (۱۳۷۹ق). فتح الباری شرح صحیح البخاری. بیروت: دارالمعرفة.
غزالی، ابوحامد. (بی‌تا). إحیاء علوم الدین. بیروت: دارالمعرفة.
غزالى، ابوحامد. (۱۴۱۶ق). مجموعة رسائل الإمام الغزالى. بیروت: دارالفکر.
قاری، ملا علی. (۱۴۲۱ق). شرح الشفا. بیروت: دارالکتب العلمیة.
قاری، ملا علی. (۱۴۲۲ق). مرقاة المفاتیح شرح مشکاة المصابیح. بیروت: دارالفکر.
قاضی عیاض، ابوالفضل. (۱۴۱۹ق). إکمال المعلم بفوائد مسلم. مصر: دارالوفاء.
قرطبی، ابوالعباس. (۱۴۱۷ق). المفهم لما أشکل من تلخیص کتاب مسلم. دمشق: دار ابن‌کثیر.
قرطبی، شمس‌الدین. (۱۴۲۵ق). التذکرة بأحوال الموتى. ریاض: دارالمنهاج.
قضایی، محمدرضا، مرادی، امین، و  کریمی‌نیا، محمدمهدی. (۱۳۹۸ش). بررسی مصداق کوثر در سوره کوثر در تفاسیر روائی شیعه و سنی. پژوهش‌های تفسیر تطبیقی، شمارۀ ۱۰، ۱۲۹-۱۵۰.
قمى، على بن ابراهیم.‏ (۱۴۰۴ق). تفسیر القمی. قم: دارالکتاب.‏
کتانی، محمد. (بی‌تا). نظم المتناثر من الحدیث المتواتر. مصر: دارالکتب السلفیة.
کوفی، علی بن احمد. (۱۳۷۳ش). الاستغاثه. تهران: الاعلمی.
کلینى، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۷ق). الکافی. تهران: دارالکتب الإسلامیة.‏
کوفى، فرات بن ابراهیم‏. (۱۴۱۰ق). تفسیر فرات الکوفی. تهران: وزارت فرهنگ.
لالکائی، هبة الله بن الحسن. (۱۴۲۳ق). شرح أصول اعتقاد أهل السنة والجماعة. ریاض: دار طیبة. ‏
مازندرانى، محمدصالح. (۱۳۸۲ق). شرح الکافی. تهران: المکتبة الإسلامیة.
متقی هندی، علاءالدین. (۱۴۰۱ق). کنز العمال فی سنن الأقوال والأفعال. بیروت: مؤسسة الرسالة.
مجلسى، محمدباقر. (۱۴۰۳ق). بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهارk. بیروت: دار إحیاء التراث.
مخَلِّص، محمد بن عبدالرحمن. (۱۴۲۹ق). المخلصیات. تحقیق نبیل سعدالدین جرار. قطر: وزارة الأوقاف.
مدنی، علیخان بن احمد. (۱۴۰۹ق). ریاض السالکین. قم: جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
‏مسلم، أبوالحسن بن الحجاج. (بی‌تا). صحیح مسلم. تحقیق محمد فؤاد عبدالباقی. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
مفید، محمد بن محمد. (۱۴۱۳ق[الف]). الإرشاد. قم: کنگرۀ شیخ مفید.‏
مفید، محمد بن محمد. (۱۴۱۳ق[ب]). الأمالی. قم: کنگرۀ شیخ مفید.‏
مکی، ابوطالب. (۱۴۲۶ق). قوت القلوب. بیروت: دارالکتب العلمیة.
ملکی میانجی، علی. (۱۳۹۲ش). معرفت معاد. تهران: نبأ.
مناوی، زین‌الدین محمد. (۱۳۵۶ق). فیض القدیر. مصر: المکتبة الکبرى.
نوروزی، رضا، دوست‌محمدی، میثم، و محمدنژاد ولامدهی، ولی‌الله. (۱۴۰۰ش). تبیین و تحلیل حقیقت حوض کوثر و سرچشمه‌های آن. دوفصلنامۀ علمی‌پژوهشی معرفت کلامی، شمارۀ ۲۷، ۱۶۷-۱۸۴.
نووی، یحیى بن شرف. (۱۳۹۲ق). المنهاج شرح صحیح مسلم. بیروت: دار إحیاء التراث.
هیثمی، علی بن ابی‌بکر. (۱۴۱۴ق). مجمع الزوائد. تحقیق حسام‌الدین القدسی. قاهره: مکتبة القدسی.
References
The Holy Quran.
Abd al-Razzāq al-Ṣanʿānī, A. B. b. H. (1999). Tafsīr ʿAbd al-Razzāq. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah. [In Arabic]
Abd bin Ḥumayd, A. M. (1988). al-Muntakhab min musnad ʿAbd bin Ḥumayd. Cairo: Maktabat al-Sunnah. [In Arabic]
Abū al-Ṣalāḥ al-Ḥalabī, T. b. N. (n.d.). al-Kāfī fī al-fiqh. Isfahan: Maktabat al-Imām Amīr al-Muʾminīn. [In Arabic]
Abū Dāwūd al-Ṭayālisī, S. b. D. (1999). Musnad Abī Dāwūd al-Ṭayālisī. Egypt: Dār Hijr. [In Arabic]
Abū Nuʿaym al-Iṣbahānī, A. b. ʿA. (1990). Tārīkh Aṣbahān. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah. [In Arabic]
Abū Nuʿaym al-Iṣbahānī, A. b. ʿA. (1999). Maʿrifat al-Ṣaḥābah. Riyadh: Dār al-Waṭan. [In Arabic]
Abū Yaʿlā al-Mawṣilī, A. b. ʿA. (1984). Musnad Abī Yaʿlā. Damascus: Dār al-Maʾmūn li-al-Turāth. [In Arabic]
al-Ājurrī, M. b. al-Ḥ. (2000). al-Sharīʿah. Riyadh: Dār al-Waṭan. [In Arabic]
al-ʿAsqalānī, Ibn Ḥajar (A. b. ʿA.). (1959). Fatḥ al-Bārī sharḥ Ṣaḥīḥ al-Bukhārī. Beirut: Dār al-Maʿrifah. [In Arabic]
al-Barrāk, ʿA. al-R. b. N. (2009). Sharḥ al-ʿAqīdah al-Ṭaḥāwiyyah. Riyadh: Dār al-Tadmuriyyah. [In Arabic]
al-Bayhaqī, A. B. (1986). al-Baʿth wa al-nushūr. Beirut: Markaz al-Abḥāth al-Thaqāfiyyah. [In Arabic]
al-Bazzār, A. b. ʿA. (1988). Musnad al-Bazzār (al-Baḥr al-zakhkhār) (M. al-R. Zayn Allāh et al., Eds.). Medina: Maktabat al-ʿUlūm wa al-Ḥikam. [In Arabic]
al-Bukhārī, M. b. I. (2002). Ṣaḥīḥ al-Bukhārī. Beirut: Dār Ṭawq al-Najāh. [In Arabic]
al-Ghazālī, A. Ḥ. (1996). Majmūʿat rasāʾil al-Imām al-Ghazālī. Beirut: Dār al-Fikr. [In Arabic]
al-Ghazālī, A. Ḥ. (n.d.). Iḥyāʾ ʿulūm al-dīn. Beirut: Dār al-Maʿrifah. [In Arabic]
al-Ḥākim al-Naysābūrī, M. b. ʿA. (1991). al-Mustadrak ʿalā al-Ṣaḥīḥayn. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah. [In Arabic]
al-Ḥarbī, I. b. I. (1985). Gharīb al-ḥadīth. Mecca: Jāmiʿat Umm al-Qurā. [In Arabic]
al-Haythamī, ʿA. b. A. B. (1994). Majmaʿ al-zawāʾid wa manbaʿ al-fawāʾid (Ḥ. al-Qudsī, Ed.). Cairo: Maktabat al-Qudsī. [In Arabic]
al-Ḥusaynī Tihrānī, M. Ḥ. (2007). Maʿād-shināsī [Eschatology]. Mashhad: Nūr Malakūt al-Qurʾān. [In Persian]
al-Ḥuwayzī, ʿA. ʿA. b. J. (1995). Tafsīr nūr al-thaqalayn. Qom: Muʾassasat Ismāʿīliyān. [In Arabic]
al-Kattānī, M. (n.d.). Niẓām al-mutanāthir min al-ḥadīth al-mutawātir. Egypt: Dār al-Kutub al-Salafiyyah. [In Arabic]
al-Khafājī, Sh. al-D. (2001). Nasīm al-riyāḍ. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah. [In Arabic]
al-Khwārazmī, M. b. A. (1991). al-Manāqib (M. al-Maḥmūdī, Ed.). Qom: Muʾassasat al-Nashr al-Islāmī. [In Arabic]
al-Kūfī, ʿA. b. A. (1994). al-Istighāthah. Tehran: al-Aʿlamī. [In Arabic]
al-Kūfī, F. b. I. (1990). Tafsīr Furāt al-Kūfī. Tehran: Wizārat al-Thaqāfah wa al-Irshād al-Islāmī. [In Arabic]
al-Kulaynī, M. b. Y. (1987). al-Kāfī. Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmiyyah. [In Arabic]
al-Majlisī, M. B. (1983). Biḥār al-anwār al-jāmiʿah li-durar akhbār al-aʾimmah al-aṭhār. Beirut: Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī. [In Arabic]
al-Makkī, A. Ṭ. (2006). Qūt al-qulūb. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah. [In Arabic]
al-Manāwī, Z. al-D. (1937). Fayḍ al-qadīr. Egypt: al-Maktabah al-Tijāriyyah al-Kubrā. [In Arabic]
al-Mufīd, M. b. M. (1993a). al-Irshād fī maʿrifat ḥujaj Allāh ʿalā al-ʿibād. Qom: Kongirih-yi Shaykh al-Mufīd. [In Arabic]
al-Mufīd, M. b. M. (1993b). al-Amālī. Qom: Kongirih-yi Shaykh al-Mufīd. [In Arabic]
al-Mukhalliṣ, M. b. ʿA. al-R. (2008). al-Mukhliṣiyyāt (N. Saʿd al-Dīn Jarrār, Ed.). Qatar: Wizārat al-Awqāf wa al-Shuʾūn al-Islāmiyyah. [In Arabic]
al-Muttaqī al-Hindī, ʿA. al-D. (1981). Kanz al-ʿummāl fī sunan al-aqwāl wa al-afʿāl. Beirut: Muʾassasat al-Risālah. [In Arabic]
al-Nuwayrī, Y. b. Sh. (1972). al-Minhāj sharḥ Ṣaḥīḥ Muslim. Beirut: Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī. [In Arabic]
al-Qāḍī ʿIyāḍ, A. al-F. (1999). Ikmāl al-muʿlim bi-fawāʾid Muslim. Egypt: Dār al-Wafāʾ. [In Arabic]
al-Qārī, ʿA. b. S. (2002). Mirqāt al-mafātīḥ sharḥ Mishkāt al-maṣābīḥ. Beirut: Dār al-Fikr. [In Arabic]
al-Qārī, ʿA. b. S. (Mullā ʿAlī Qārī). (2001). Sharḥ al-Shifā. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah. [In Arabic]
al-Qummī, ʿA. b. I. (1984). Tafsīr al-Qummī. Qom: Dār al-Kitāb. [In Arabic]
al-Qurṭubī, A. al-ʿA. (1997). al-Mufhim limā ashkala min talkhīṣ kitāb Muslim. Damascus: Dār Ibn Kathīr. [In Arabic]
al-Qurṭubī, Sh. al-D. (2005). al-Tadhkirah fī aḥwāl al-mawtā wa umūr al-ākhirah. Riyadh: Dār al-Minhāj. [In Arabic]
al-Ṣaffār al-Qummī, M. b. Ḥ. (1984). Baṣāʾir al-darajāt. Qom: Maktabat Āyat Allāh al-Marʿashī al-Najafī. [In Arabic]
al-Sayyid al-Murtaḍā, ʿA. b. al-Ḥ. (ʿAlm al-Hudā). (1978). al-Shāfī fī al-imāmah. Mashhad: Āstān-i Quds-i Raḍawī. [In Arabic]
al-Ṣofī, ʿA. Q. b. M. (1993). Marwiyyāt al-Ṣaḥābah fī al-ḥawḍ wa al-Kawthar. Medina: Maktabat al-ʿUlūm wa al-Ḥikam. [In Arabic]
al-Suyūṭī, J. al-D. (1996). al-Budūr al-sāfirah. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah. [In Arabic]
al-Ṭabarānī, S. b. A. (1985). al-Muʿjam al-ṣaghīr. Beirut: al-Maktab al-Islāmī. [In Arabic]
al-Ṭabarānī, S. b. A. (1995). al-Muʿjam al-awsaṭ. Cairo: Dār al-Ḥaramayn. [In Arabic]
al-Ṭabarānī, S. b. A. (n.d.). al-Muʿjam al-kabīr. Cairo: Maktabat Ibn Taymiyyah. [In Arabic]
al-Taftāzānī, S. al-D. (1988). Sharḥ al-ʿaqāʾid al-Nasafiyyah. Cairo: Maktabat al-Kulliyāt al-Azhariyyah. [In Arabic]
al-Tirmidhī, M. b. ʿĪsā. (1975). Sunan al-Tirmidhī. Egypt: Maktabat al-Bābī al-Ḥalabī. [In Arabic]
al-Ṭūsī, M. b. al-Ḥ. (1994). al-Amālī. Qom: Dār al-Thaqāfah. [In Arabic]
al-Ṭūsī, M. b. al-Ḥ. (n.d.). al-Tibyān fī tafsīr al-Qurʾān. Beirut: Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī. [In Arabic]
al-Zarqānī, M. b. ʿA. al-B. (1997). Sharḥ al-Mawāhib al-laduniyyah. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah. [In Arabic]
Bishuy, M. Y. (2017). Barrisī-yi tatbīqī-yi rawāyāt-i tafsīrī-yi farīqayn darbārih-yi Kawthar [Comparative study of the exegetical traditions of both schools concerning Kawthar]. Majallah-yi Mutāliʿāt-i Tatbīqī-yi Qurʾān wa Ḥadīth, (8), 44–61. [In Persian]
Collective Authors. (1996). Dānishnāmah-yi jahān-i Islām [Encyclopaedia of the Islamic World]. Tehran: Bunyād-i Dāʾirat al-Maʿārif al-Islāmī. [In Persian]
Ebbād al-Badr, ʿA. al-M. (2002). Qaṭf al-janī al-dānī. Riyadh: Dār al-Faḍīlah. [In Arabic]
Haydarī, N. ḇ. (2018). Pizhūhishī dar barrisī wa tabyīn-i tatbīqī-yi maṣdāq-i Kawthar az manẓar-i farīqayn [A comparative study of the meaning of Kawthar from the perspective of both schools]. Dufasl-nāmah-yi Qurʾān-pizhūhī-yi Ḥasnā, (35), 133–164. [In Persian]
Ibn ʿAbd al-Barr, Y. b. ʿA. (1967). al-Tamhīd limā fī al-Muwaṭṭaʾ min al-maʿānī wa al-asānīd. Morocco: Wizārat al-Awqāf. [In Arabic]
Ibn Abī ʿĀṣim, A. B. (1980). al-Sunnah. Beirut: al-Maktab al-Islāmī. [In Arabic]
Ibn Abī Shaybah, ʿA. b. M. (1989). al-Muṣannaf fī al-aḥādīth wa al-āthār. Riyadh: Maktabat al-Rushd. [In Arabic]
Ibn al-Mubārak, ʿA. al-R. (2005). al-Zuhd wa al-raqāʾiq. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah. [In Arabic]
Ibn al-Sarī, H. (1986). al-Zuhd. Kuwait: Dār al-Khulafāʾ li-al-Kitāb al-Islāmī. [In Arabic]
Ibn Bābawayh, M. b. ʿA. (al-Ṣadūq). (1958). ʿUyūn akhbār al-Riḍā (pbuh). Tehran: Nashr Jahān. [In Arabic]
Ibn Bābawayh, M. b. ʿA. (al-Ṣadūq). (1975). Kamāl al-dīn wa tamām al-niʿmah. Tehran: al-Islāmiyyah. [In Arabic]
Ibn Bābawayh, M. b. ʿA. (al-Ṣadūq). (1983). al-Khiṣāl. Qom: Jamāʿat al-Mudarrisīn. [In Arabic]
Ibn Bābawayh, M. b. ʿA. (al-Ṣadūq). (1993). al-Iʿtiqādāt al-Imāmiyyah. Qom: Kongirih-yi Shaykh al-Mufīd. [In Arabic]
Ibn Bābawayh, M. b. ʿA. (al-Ṣadūq). (1997). al-Amālī. Tehran: Kitābchī. [In Arabic]
Ibn Ḥanbal, A. b. Ḥ. (1983). Faḍāʾil al-Ṣaḥābah. Beirut: Muʾassasat al-Risālah. [In Arabic]
Ibn Ḥanbal, A. b. Ḥ. (2001). Musnad al-Imām Aḥmad (Sh. al-Arnāʾūṭ, Ed.). Beirut: Muʾassasat al-Risālah. [In Arabic]
Ibn Ḥibbān, M. (1988). Ṣaḥīḥ Ibn Ḥibbān (bi-tarṭīb ʿAlī b. Balabān al-Fārisī) (Sh. al-Arnāʾūṭ, Ed.). Beirut: Muʾassasat al-Risālah. [In Arabic]
Ibn Idrīs al-Ḥillī, M. (1990). al-Sarāʾir al-ḥāwī li-taḥrīr al-fatāwī. Qom: Muʾassasat al-Nashr al-Islāmī. [In Arabic]
Ibn Kathīr, I. b. ʿU. (1998). al-Bidāyah wa al-nihāyah. Beirut: Dār Hijr. [In Arabic]
Ibn Mājah, M. b. Y. (2010). Sunan Ibn Mājah (Sh. al-Arnāʾūṭ, Ed.). Beirut: Dār al-Risālah al-ʿĀlamiyyah. [In Arabic]
Ibn Manẓūr, M. (1994). Lisān al-ʿArab. Beirut: Dār al-Fikr. [In Arabic]
Ibn Mundah, M. b. I. (1986). al-Īmān (ʿA. b. M. al-Faqīhī, Ed.). Beirut: Muʾassasat al-Risālah. [In Arabic]
Khazzāz al-Rāzī, ʿA. (1981). Kifāyat al-athar fī al-naṣṣ ʿalā al-aʾimmah al-ithnā ʿashar. Qom: Bīdār. [In Arabic]
Lālkāʾī, Hibat Allāh b. al-Ḥ. (2003). Sharḥ uṣūl iʿtiqād ahl al-sunnah wa al-jamāʿah. Riyadh: Dār Ṭaybah. [In Arabic]
Madanī, ʿA. Kh. b. A. (1989). Riyāḍ al-sālikīn fī sharḥ kalām sayyid al-ʿābidīn. Qom: Jamāʿat al-Mudarrisīn Ḥawzah-yi ʿIlmiyyah-yi Qom. [In Arabic]
Malikī Miyānjī, ʿA. (2013). Maʿrifat-i maʿād [Knowledge of the Hereafter]. Tehran: Nabā. [In Persian]
Māzandarānī, M. Ṣ. (1962). Sharḥ al-Kāfī. Tehran: al-Maktabah al-Islāmiyyah. [In Arabic]
Muslim b. al-Ḥajjāj (M. F. ʿAbd al-Bāqī, Ed.). (n.d.). Ṣaḥīḥ Muslim. Beirut: Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī. [In Arabic]
Noroozi, R., Doostmoḥammadi, M., & Moḥammadnizhad Walamahdi, W. (2021). Tabyīn wa taḥlīl-i ḥaqīqat-i ḥawḍ-i Kawthar wa sar-chashmahā-yi ān [Explanation and analysis of the reality of the Pool of Kawthar and its sources]. Dufasl-nāmah-yi Maʿrifat-i Kalāmī, (27), 167–184. [In Persian]
Qāzaei, M. R., Murādī, A., & Karīmī-niyā, M. M. (2019). Barrisī-yi maṣdāq-i Kawthar dar sūrah-yi Kawthar dar tafsīr-hā-yi rawāʾī-yi Shīʿah wa Sunnī [Examination of the meaning of Kawthar in Sūrat al-Kawthar in Shia and Sunni tradition exegeses]. Pazhūhish-hā-yi Tafsīr-i Tatbīqī, (10), 129–150. [In Persian]

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار